DAS SALZ DER FRIESEN


1


An't Mear in't Ooldfreesland


De Stormwind puust dör 't Freesland hen,

de Wellen slaan mit Wucht,

an 't Diekland, wo dat Soltmeer bruust,

deep in de graue Bucht.

De Minsken fichten tegen 't Water,

un swung dat Schoppenblad,

se graavden na dat Solt in 't Moor,

dat weer te Land ehr Schatt.

De Arvde van de Vörfohren

Midden in düt rohe Leben

steht de Junge, stark un kühn,

de Olle vertellt van oolde Tieden,

wo freeske Mannslüüd frie mööt sien.

Dat Solt, dat bringt nich bloot en Lohn,

dat is de Eer ehr Schwai,

se schütt't dat Gold ut swartem Moor

mit Soltwatertraan un Mai.

Ein Leben för de Freeheit

Dat erste Kapitel wiest uns dat Land,

de Härte un de Nood,

wo Solt de Minsken Arbeit gifft,

de Wellen brengt de Dood.

Doch Stuurheit woont in 't freeske Blood,

de Schild steht fast un klook –

se biegen sük nich för Kaanig un Heer,

un stahn dör Wind un Smook.



2


An 't Söken na de Waarheid


Lübbert Rimberti, klook un stil,

de Gelehrte van de Stadt,

kritt den Opdrag van den Grafen,

de na Recht un Ordnung fragt.

Eene Leich weer opgefunden,

kold un doot im Solt versteckt,

wat den Grafen deep vertürnt un

grote Sorgen in em weckt.

Twee Mannslüüd för en swaren Weg

Lübbert geiht nich alleen op Reiss,

de Häuptling Ulfert is an 't Border;

meen dat Schicksal ehr dat goot,

of droht ehr Mörders kolde Order?

Fockena, en Minsch van Schlag,

stoor un stark ut freeskem Geschlecht,

steht an Rimberti sien Siet 

Histo-Couch

för dat ole freeske Recht.

Dat Unheil bruust in 't Land

En Soltspoor trekt sük dör de Mooren,

de Spanning stiegt in Ostfriesland, 

Histo-Couch

wo Balthasar van Esens al 

Histo-Couch

dat Kriegsfür stookt mit faste Hand.

Kapitel twee maakt klaar un düütlich:

De Jagd hett Vermaak un Nood,

un achter 't Solt luurt deep im Schatten

de Rache un de nackte Dood.



3


Op den Weg na Balthasar


De Weg geiht wieder dör dat Moor,

wo 't Water stumm un düster steht,

Rimberti un sien froo Gefährten

sökt, wo dat Unheil wiedergeht.

Dat Freesland bevert vor den Schrecken,

de Schattens warrt op 't Eerdland lang,

un Balthasar, de stolte Herrscher,

mookt Volk un Land mit Feede bang.

De Verdacht in de Soltstee

Se fraagt de Minsken an den Diek,

wo 't Solt ut swarten Grunn entspringt;

doch keen een seggt dat waare Woord,

wil Angst de Tunzen swiegen dwingt.

Een Geheimnis liggt op de Hüsers,

en Mörd spöökt dör de krumme Nacht,

un Balthasar sien kolde Schatten

hoolt över 't Solt de bitje Macht.

Twee Welten stoot op eenander

De Gelehrte mit sien klook Gedanken,

de Freese mit den harden Mooth,

se spürt, dat düt nich bloot en Moord is,

hier brennt al balde grote Glooth.

Kapitel dree bringt neie Sporen,

de Feede warrt nu langsam wach –

un deep im Solt un swarten Moor

luurt al de nächste sware Schlag.



4


In 't Nest van den Bären


Se kaamt na Esens, stark un grimm,

wo Balthasar de Zügel hölpt,

wo Angst un Schrecken dör de Straten

sük kold woop dat Gemüt hen stülpt.

In Balthasar sien stolten Saelen

steht Rimberti vör 't kolde Oog,

un Balthasar vertelt mit Spott

van Sünn, Macht un en valschen Boog.

Dat Gift van de Feede

De Lord van Esens rekt de Hand

nich för den Freeden in dat Land,

he schürt de Haat, he sökt den Striet,

dat Solt is em en Welp im Band.

Rimberti merkt: Hier telt keen Recht,

hier gellt bloot Macht un bloot Gefahr;

un Ulfert Fockena de swigt,

doch de Hand an 't Sweert warrt spennig, woahr.

En Slang im düstern Schatten

Dat Raad van Bösheit dreht sük dör,

en neie Spur warrt woahrnehm'n klook,

un achter Balthasar sien Ränken

sticht op en rode Rökensmook.

Kapitel veer wiest uns den Feind,

de de Strietfüür üm dat Solt anstookt –

wo de Soltmänn op de Kniefall brekt,

de Balthasar na de Herrschaft hookt.



5


De Soltkothen in 't Düster


Rimberti un sien kühne Maat

verlaat de Borg un geaht na 't Moor,

wo Soltkothen dampend in de Nacht

stahn bi dat Soltwaterspoor.

De Söök geiht deep in 't swarte Eerd,

wo 't Solt in grote Ketels kookt,

un woor en Minsch mit kolden Moord

den Moordgrund in den Damp anstookt.

De Sprung van den Dämon

Ut 't Düster schütt en Minsch herut,

en Mörder mit de blanke Klinge!

Fockena grypt na sien Sweert un Haak,

wo Minsch un Mörder haftig ringe.

Ein Schree, ein Hieb in 't Solten-Füür,

de Mörder entkummt in de Nacht,

doch he lett en Unnerpand zurück,

dat de Sökers op de Spoor nu bracht.

Ein Rätsel ut de Flammen

Ein Wapenring un en stumm Geschenk

vertellt van Hoogmood un van Verrat;

dat geiht nich bloot üm enkel Geld,

hier spellt en Först sien böse Daat.

Kapitel feev maakt kloor un gell:

De Mörder deent en hogen Herr,

un Rimberti sien klook Oog süht:

De Stried geiht nu noch viel to sehr.



6


De Düvel op den Diek


In 't Swart van 't Moor un Stormenwind

ridder en Bott na 't Krummhörn-Land,

de Naricht bringt de böse Saat

ut Balthasar sien blode Hand.

De Friesen kummt tosaam in 't Dörp,

wo 't Water an de Groden slaat;

se spürt, de Verrat is nich meahr feern,

wo Solt un Soltmoord t'hoop nu gaaht.

En klooken Plan in 't Ooldfreesland

Rimberti wiest dat Wapenstück,

de Ring reveals de Mörder-Spuur!

De Ollsten sitt in d' Raad tosaam,

dat Freeske Blood warrt heet un stuur.

Ulfert Fockena schärpt sien Ax,

de Freeheit steht op 't Spill vör 't Land –

se warrt nich wieken vör den Graf,

noch vör de Ränken an de Strand.

Dat Unweer trekt t'hoop

Kapitel söss wiest de Gefahr,

de Füürs van 't Woogfeur brennt nu lücht;

de Feede breekt mit de Krummhörn ut,

wo keeneen vör de Gewalt mehr flücht.

Dat Solt, dat einst so köstlich weer,

bringt Mörders, Striet un bitter Nood –

un deep in 't Moor schärpt sük de Blootstied,

wo al de nächste Kamp droht.



7


De Überfall op d' Insel Bant


De Spuur van 't Solt un van de Mörders

föhrt op de Insel Bant henut,

wo d' Eilanders in d' Soltsiederee

dat Solt ut d' raue Nordsee haalt.

Rimberti wagt sük op dat Water,

sien klooken Kopp söökt na den Grund,

doch luurt de Gauners in de Schattens

un griept em to in 't düstere Stund.

Kamp gegen dat Soltwater

Se sleppt den Gelehrten op en Sandbank, 

wo stumm un kold de Ebb nu wiekt,

de Floot kummt an mit witte Wogen,

wo 't Water bilüttjen opwärts stiegt!

Al alleen im Kamp mit Mudder Natur,

wo 't kold Water de Lief em schnürt,

geiht 't üm sien Leben ganz un gar,

bis dat de Redder sük noch rührt.

En Spoor, de noch nader d' Wahrheit bringt

In letzte Nood redt em de Gefährten,

se trekt em van de Sandbank af;

doch Bant wiest klaar den groten Plot,

de luurt bi 't Solt as wie en Graf.

Kapitel söven brallt mit Schrecken:

Balthasar sien Hand is överal –

un na de Rettung steht nu fest,

dat gifft noch meer van Verrat un Fall.



8


In de Düsternis van Aurich


Na Bant geiht dat torügge na 't Land,

wo Aurichs Borg im Nevel steht,

Rimberti söökt den Grafen op,

wo 't üm de kummen Dagen geht.

De Naricht van den Moord op Bant

maakt Enno bang un bitter heet:

Balthasar hett den Speelzug woogt,

wo de Stried nu jümmer deeper geht.

De Verrat in 't eegen Huus

Doch Rimberti sien klook Verstand

süht, dat de Feind nich bloot feern woont;

en Soltverrat sit op de Borg,

wo Slik un Verrat de Macht belohnt.

Een Slang sliekt dör de Grafen-Hallen,

verrödt de Plaan na Esens hen –

un Ulfert grypt na 't Sweert un schallt:

„Wi warrt em kriegen, wo he is un wen!“


De Oog van 't Storm


Kapitel acht bringt kollen Sweet,

de Spion warrt nu mit List bespidd;

dat Netz van Ränken trekt sük to,

wo d' Slachtfeld al de Düster bidd.

Dat Solt is sminkt mit Balthasars Gier,

de Rache steegt ut Moor un Sand –

un över 't oolde Freeske Blood

brennt heel verdeckt de Kriegesbrand.



9


De Fal op de Sandbank


De Spion warrt dör de Nacht verfolgt,

de Weg föhrt deep na 't Watt henut;

wo Wind un Water 't Schicksal dreevt,

daar haalt se em mit Schrecken ut.

In 't Düster van de Mündungsstrom

warrt de Verräter vör de Wagen bracht,

wo 't kold Soltwater üm em bruust

un stumm de Schemen van de Nacht.

Dat Woord un de Bekennung

Rimberti fräägt mit strammen Sinn,

un d' Verräter geef de Ränken free:

Balthasar sien Plan is groot un kold,

he söökt den Sieg op Land un See.

Dat Solt weer bloot en Vörwand,

en Füür, dat he in 't Ooldland stookt,

wo he na 't hele Freesland streekt

un na de Apsolut-Macht hookt.


De Störm breekt los


Kapitel negen wiest de Wendung,

de Masken fallt in t' düster Watt!

Nu is dat Netz van Ränken kloor,

de Moord hett kenen Schatten mehr hat.

De Kriegstrommel roopt de Friesen op,

de Soltkothen steht al in d' Glooth –

un Ulfert Fockena steht parat

för de Slacht, de nu gantz nabe droht.



10


De Slacht bi de Soltkothen


De Kriegesbrand lücht hell un rood,

Balthasar sien Mannen stürmt dat Land!

Bi 't Soltsiedervolk steegt Rök un Smook,

wo d' Soltkothen brennt an de Strand.

Doch Ulfert Fockena un sien Schaar

stahn fast as Eken in 't orkaanen Wind,

se fichten för dat freeske Recht,

wo d' Wellen un de Axen klingen dind.

Dat Topenstoot van de Giganten

In 't Swart van 't Moor un Mördersmook

stoot Eerd un Sweert mit Knallen t'hoop;

Balthasar sien Horde wiekt un fallt,

wo de Friesen schreet ehr Vrieheits-Roop!

Rimberti süht mit klook Oog to:

Dat Recht hett den Tyrann slaan dahn,

wo d' Verrat im eegen Solter-Blut

muss na den kolden Abgrund gahn.


Dat Solt van de Freeheit


De Slacht is ut, de Störm wiekt af,

dat Solt is nu van Verrat erlöst.

De Grafen-Macht hett ehr Grenzen spürt,

wo Freeslands Mooth de Seelen tröst.

Kapitel tehn maakt 't Kapitel dicht:

De Moord is wroken, 't Land steht frie –

dat Solt van de Friesen bleibt ehr Schatt,

un ehr Stuurheit översteht de Tieden dörch un bie.



11


De Schattens van Karlstadt


In Norden un dör 't Freeske Land

woont neie Gedanken klook,

wo Karlstadt mit sien Predeken

de Karkenwand anstookt.

De Reformator roopt de Minsken:

„Verlaat den oolden Troon!“

Doch Rimberti spürt deep im Hart,

hier droht noch meer as Hohn.

De Ränken um den Glauben

Dat Solt is nich dat enzig Gold,

wo 't Striet un Verrat um gifft;

de Storm van d' neie Glaubenslehr

de Seelen deep ergrifft.

Manch een maakt sük dat Krüüz to Nutze

för Macht un Geld un Gier,

un achter Karlstadt sien Woord

luurt al en neit Geschmier.

En neie Spuur warrt lücht

Rimberti un sien kühne Maat

müöt dör de Predeken sehn,

wo Moord un Feede t'hoop nu flücht

op de harden, kolden Steen.

Kapitel alben wiest uns klaar:

De Stried geiht man erst los –

de Glaube breekt de oolde Welt,

un d' Gefahr warrt riesengroos.



12


De Bildersturm un dat neie Woord


Dör Norden geiht en groten Schreck,

wo d' Minsken na de Karken stürmt,

wo 't neie Woord van Karlstadt lücht

un sük de Unrooh höher türmt.

De Biller fallt van 't Mure-Steen,

de oolden Heilgen warrt zerschlaan,

wo Eifer in de Köppe brennt

un Minsken wild in d' Straten stahn.


Lübbert Rimberti in 't Gewühl 


De Gelehrte süht dat Unheil an,

he mannt to Verstand un faste Röh,

doch de Gemüter brennt to heet,

wo 't Bilderstürmen maakt ehr Möh.

En Moord-Spuur sleppt sük dör de Tumult,

wo Minsken stumbels dör de Nacht,

un achter d' Karkenmuren luurt

en Mörder, de na 't Leben tracht.

Dat Raadtsel warrt noch deeper

Kapitel twölf wiest uns dat Bild:

De Globen warrt as Deckmantel bruukt,

wo manch en Schurke in de Schatt

nach Gold un Solt un Rache hookt.

Rimberti muss mit faste Hand

dör Storm un Glaubensfeede gahn,

üm in dat Chaos van den Störm

dem wahren Mörder beizustan.



13


De Geheime Versammlung in d' Nacht


In de düstere Stünnen van de Karkenstrump

sitt de Raad van d' Borger t'hoop,

wo Lübbert Rimberti mit klook Verstand

luuscht op de Minschen ehr Woord un Roop.

Man spürt de Schreck in de oolde Wand,

wo Karlstadt sien Eifer de Gemüter deelt,

un manch een Raadsmann in den Störm

mit verdeckten Kaarten un Ränken speelt.

En neie Fährte in 't Holt un Moor

Ulfert Fockena brings en stumme Bott,

en Fährte, de deep in de Wolder geiht; 

wo de Verrat nich bloot in d' Karkenschiff,

sondern wiet in 't Land op de Luer steht.

Een Unbekannten hett Geld verschenkt,

dat Schwenken van d' Glauben to schüren an,

üm Lübbert un Graf Enno ehr rechte Spuur

to lenken weg van den bösen Mann.

De Störm trekt deeper in 't Friesenland

Kapitel dreizehn wiest uns de Nacht,

wo d' Wahrheit in 't Rökensmook verschwindt;

wo de Stried um dat Solt un de neie Globen

sük wild in de Wind un Wogen windt.

Rimberti schärpt sien Geest un Blikk –

de Verräter is naber as he giss,

un de nächste Schritt op de harden Padd

brengt em fast in den bitteren Abgrund gewiss.



14


De Falle op den Düvels-Pad


Rimberti un sien kühnen Maat

folgt de Fährte deep in 't Moor,

wo d' Nevel kold op de Gräben liggt

un d' Wind pfeift dör dat Ole Tor.

Doch de Weg weer feil un de Spuur en Fint,

en Hinterhalt luurt in de Nacht!

Ut 't Schilf schütt de Feind mit Blanksweert her,

wo d' Schattens wild in 't Düster lacht.

Fockena sien Eichen-Mooth

De Mörder wollt dat klook Gewissen

van den Gelehrten kold erstikken,

doch Ulfert steht as 'n Eichenbaum,

üm de Hiebe weg to schikken!

Mit Sweert un Ax breekt he den Ring,

de Funken spritzt in d' kollen Grund;

de Angreifer wiekt in de Moore-Sumpf,

wo d' Schreck se drückt in d' stumme Stund.


Dat Teschke-Geheimnis


Ein Schwerter-Knauf un ein Papeer

fällt van den Anführer op de Eerd;

Rimberti lücht mit de Fackel nah,

wat d' Inholt em op Stelle leert:

Kapitel veerzehn wiest dat Bild,

dat de Ränken wiet no Westen geet –

wo d' Moord, dat Solt un de neie Lehr

in de eegen Hallen van de Borg al steet.



15


De Schlang in d' Grafen-Saal


Torügg op d' Borg in Aurichs Mauern

steht Rimberti vör dat Grafen-Paar,

he wiest dat Papeer un den Schwerter-Knauf

un maakt de blinde Munkelpaar klaar.

De Schreck geiht dör den groten Saal,

wo d' Verräter al an 't Dissbord sitt –

en Vertrauter van den Grafen sülvst

mookt heimlich bi den Plot nu mit!


De Maske fällt im Fakkellicht


In d' Nauensicht van de hogen Herren

warrt de Verräter Fast-Gegenstand;

he süht, dat sien Lügen-Netz zerritt,

un grypt na d' Dolch in sien schrecklich Hand!

Doch Ulfert Fockena is to flink,

he packt em fast am Kragen scharf –

de Mörder is nun ganz umstellt,

wo he keen Woord mehr lögen darf.


Dat Finale van de Solt-Feede


Kapitel fievzehn bringt dat Enn:

De Ränken van Balthasar un den Verrat

sind nackt un bloot vör 't Recht stellt nu,

wo d' Woorheid helft dem Ooldfreesland-Staat.

Dat Solt is schützt, de Mürder faat,

de Störm op 't Meer wiekt sacht torügg –

un Rimberti un Fockena stahn

as Sieger in dat Solter-Glück.



16


De Heilung un de neie Dag


De Morgen lücht op d' Auricher Borg,

wo d' Nevel sacht vom Lande wiekt;

de Störm is ut, de Stund is ruhg,

wo d' Woorheid över Lügen siegt.

In d' Grafen-Hallen keert Freden in,

de Verräter liggt in Ketten kold,

un Balthasar sien böse Macht

is van den Freesken-Land verjoolt.

Dat Solt un dat Recht van d' Friesen

Lübbert Rimberti legt de Bicher neer,

sien klook Verstand hett 't Volk bewahrt;

un Ulfert Fockena, de kühne Mann,

hett d' Vrieheit van sien Heemat sparrt.

Dat Solt van d' Friesen blifft ehr Recht,

de Stuurheit van de Seelen reen,

wo d' Glaube un dat oolde Gesetz

nu wedder faste t'hoope steen.


Dat Enn van d' Saag


Kapitel seszehn maakt de Saag nu dicht:

De Wandrer geet dör dat Solter-Moor,

wo d' Wind noch singt vom Freesken-Mooth

un 't Solt glänzt an dat ole Tor.

De Geschicht is vertellt in d' plattdütske Rhym,

de Helden ehr Namen blifft bestahn –

wo d' Friesenland ehr Ehre höllt,

wo de Wogen un de Tieden gahn.



17


De Nachklang an d' Dikens


Dat Meer rauscht stillsüt dör de Nacht,

de Störm is weg, dat Water fällt;

un op de Diken lücht dat Licht,

wo 't Friesenvolk sien Oog opsstellt.

De Karkensteens, de Solter-Padd,

se vertellt van de Stried un Plag –

doch nu treckt Över de breede Fleet

en faste, friee, neie Dag.


Rimberti sien deepe Sinnen


De Gelehrte sitt bi d' Fakkellicht,

he schrifft de letzte Reegens neer;

wo 't Recht nich bloot dör Paragraphen,

sondern dör 't Gewissen siegen dehr.

Dat Solt is reen, de Verrat verbraand,

de Moord is wroken an de Strand,

un Ulfert lacht an 't Open Feuer,

dat Sweert geet trügg in 't Leder-Band.


Dat ewige Gesetz van 't Land


Kapitel sebenzehn wiest us klaar:

Solang de Wogen de Kusst beröhrt,

solang dat Volk op de Friesen-Eerd

sien eegen Woord un Schicksaal führt,

warrt d' Stuurheit un dat klooje Recht

nich dör Tyrannen un Verrat vergehn –

dat Solt van de Friesen bleibt ehr Kraft,

wo Wind un Seelen vigeliensch faste steen.